Veritabanı Terimleri Hakkında - 2

Written by Super User. Posted in Diger

Farklı kaynaklardan araştırmaya devam edelim;

Varlık(Entity) : Var olan ve benzerlerinden ayırt edilebilen herşeye, her nesneye bir varlık denir.

Varlık Kümesi(Entity Set) : Aynı türden varlıkların oluşturduğu kümeye varlık kümesi denir. Veya bu sınıftaki varlık formatı tarafından tanımlanan varlıklar formasyonu.

Varlık öğesi(instance) : Belirli bir varlığın temsili

Çok değerli özellikler(multivalued attributes) : Birden fazla olası değeri olan özellik. Birden fazla niteliğin birleştirilerek başka bir nitelik oluşturulması. Adres gibi.

Nitelikler (Attributes) : Bir varlık kümesinde varlıkların özelliklerini göstermek ve varlıkları birbirinden ayırt etmek için nitelikler kullanılır.

Değer alanı (Domain) : Her niteliğin bir değer alanı vardır. Değer alanı ilgili niteliğin olurlu değerlerin tümünü içeren kümedir.

Bağıntı (Relationship) : İki veya daha fazla varlığın birleşmesi, bir araya gelmesi, aralarında ilişki kurulmasına bağıntı denir.

İlişkinin derecesi : İlişkideki varlık sınıfı sayısı(Kaç varlık sınıfını birbirine bağlıyor)

İlişki sınıfları : Varlık sınıfları arasındaki bağıntılar

İlişki öğeleri : Varlık öğeleri arasındaki bağıntılar

Sınır(Cardinality);

Maksimum sınır : Bir ilişkide yer alan maksimum varlık sayısını gösterir.

Minimum sınır : Bir ilişkide varlık olup olmayacağını gösterir.

Bağıntı Kümesi (Relationship set) : Aynı tür benzer bağıntıların kümesine bağıntı kümesi (relationship set) adı verilir.

Yinelemeli ilişkiler : Tek bir sınıftaki varlıklar arasındaki ilişkilerdir.

Bağıntı türleri, birebir(1:1), bire-birçok(1:N), Birçoğa-bir(N:1), Birçoğa-birçok(many-to-many)(M:N) şeklindedirler.

Anahtar : Bir varlık kümesi içindeki varlıkları ya da bir bağıntı kümesi içindeki bağıntıları birbirinden ayırt etmek için kullanılan nitelik yada nitelik grubudur.

Süper Anahtar(superkey) : Değerleri ile bir kümedeki varlıkları/bağıntıları ayırdetmeyi sağlayan nitelik yada nitelik grubuna bu varlık/bağıntı kümesinin süper anahtarı denir.

Anahtar Adayı(Candidate Key) : Eğer bir varlık/bağıntı kümesinin süper anahtarının hiçbir özalt kümesi bu varlık/bağıntı kümesinin süper anahtarı değilse, bu varlık/bağıntı kümesinin anahtarıdır. Eğer bir varlık / ilişki kümesinin süper anahtarının bir altkümesi de bu varlık / ilişki kümesini ayırt edebiliyorsa, bu altküme aday anahtardır (ya da kısaca anahtardır). Eğer bir üniversitede tüm öğrencilerin numaraları birbirinden farklı ise, öğrencileri ayırt etmek için öğrenci numarası yeterlidir. 
Bu durumda “öğrenci numarası”, “öğrenci” varlık kümesi için aday anahtar ya da kısaca anahtardır, içinde öğrenci numarası bulunan her nitelik grubu (örneğin “öğrenci numarası”, “adı” ve “soyadı”) ise bu varlık kümesinin süper anahtarıdır.

Güçlü varlık : Eğer bir varlık kümesinin niteliklerinden en az bir anahtar oluşturulabiliyorsa, bu varlık kümesine güçlü(strong) varlık kümesi denir.

Zayıf varlık : Eğer bir varlık kümesinin niteliklerinin tümü alınsa bile bir anahtar oluşturulamıyorsa bu varlık kümesine zayıf(weak) varlık kümesi denir. Mantıksal olarak başka bir varlığa bağımlı olmak zorundadır. Zayıf varlık kümesinde niteliklerin değerleri ile varlıkları birbirinden ayırt etmek mümkün değildir. Zayıf bir varlık kümesinin anlamlı olabilmesi için, bu varlık kümesi ile güçlü bir varlık kümesi arasında bire-bir yada bire-birçok(güçlüden zayıfa) bir bağlantı bulunması, zayıf varlıklar için bu bağıntının varolma bağımlılığı oluşturması, zayıf varlık kümesinin nitelikleri arasında, aynı güçlü varlığa zayıf varlıkları birbirinden ayırt etmeyi sağlayan bir nitelik grubunun (discriminator) bulunması gereklidir.

Genelleme : Alt düzey varlık kümeleri genellenerek bir üst düzey varlık kümesi oluşturulabilir. Buna ISA(is-a) bağıntı türü denir. ISA bağıntısındaki üst düzey varlığın nitelikleri kalıtım yoluyla alt düzey varlık türlerine geçer.

Alt tür varlık : Süper tür denen başka bir varlığın özel örneğini temsil eden varlıktır.(ISA ilişkisi)

Türetilen nitelik : Bir nitelik kullanılarak başka bir varlık niteliği elde edilebiliyorsa buna türetilmiş nitelik denir. Doğum tarihi niteliğinden yararlanılarak, yaş niteliğinin bulunması.

Türetilen nitelik kesikli daire ile, key özellik için altı çizili, zayıf varlık içiçe 2 kare ile gösterilir.